Mehmet Şahin

Mehmet Şahin


Urfa Dendiğinde...

24 Mayıs 2020 - 20:15

Urfa Dendiğinde…
Urfa dendiğinde akla neler gelir ya da nelerin gelmesi gerekir? Bu yazıma başlamadan önce çok sevdiğim bir Urfa türküsünü sizinle paylaşmak istiyorum. Daha sonra Urfa dendiğinde akla nelerin gelmesi gerektiğini, Dünya ve Türkiye’nin omuzları üzerinden Şanlıurfa’nın değerlerine bakmaya çalışacağım.
 
Urfa’ya paşa geldi anam
Tahta temaşa geldi anam
Bir elim yar koynunda anam
Bir elim boşa geldi anam
Hani mendilim hani anam
Durmaz parmağın kani anam
Benim sevdiğim sensin anam
Senin sevdiğin hani anam

Urfa urfa içinde anam
Kavruldum yağ içinde anam
Ellerin yari gelmiş anam
Benimki yok içinde anam
 
Misafirperverliği başta olmak üzere, tarihi yapılarıyla, kendine özgü gelenekleriyle, birçok farklı etnik yapıdaki insanların bir arada huzur içerisinde yaşadığı yer olan Şanlıurfa her yıl milyonlarca ziyaretçisini kendisine hayran bırakmaktadır.
Şanlıurfa; sazıyla sözüyle, dağlarıyla dumanıyla, medeniyeti kültürüyle, vicdanı sevgisiyle tarihten günümüze kadar birçok imparatorlukların doğuşlarına ve yıkılışlarına şahitlik edip medeniyetin doğduğu yer olarak kabul edilir.
 
3 T’nin Başkenti Şanlıurfa…  Tarihin- Turizmin- Tarımın
  1. Tarihi yönden Şanlıurfa: Eğer tarih bir şehir olsaydı şüphesiz Şanlıurfa olurdu.
Şanlıurfa; Başta tarihin sıfır noktası olan Göbeklitepe olmak üzere, Hz İbrahim’in doğduğu mağara, Balıklıgöl, Hz Eyyub’in sabır makamı, Deyr Yakup Manastır, Şuayb şehri, Soğmatar Antik kenti, Harran evleri, ilk üniversite ve Ulu cami gibi yüzlerce tarihi yapıları bünyesinde barındırmaktadır.
  1. Turizm yönünden Şanlıurfa: Bacasız sanayi kenti Şanlıurfa
Türkiye’de turizm dendiğinde genellikle insanımızın aklına deniz, kum, güneş üçlemesi gelmektedir. Oysa Türkiye, kırsal turizm için elverişli bir coğrafi yapıya, kültürel ve beşeri bir dokuya sahiptir, özellikle Şanlıurfa iç turizm için gerek konum olarak; gerekse kültürel, tarihi ve doğal kaynaklar açısından önemli bir potansiyele sahiptir. Şanlıurfa’da uygulanabilecek birden fazla alternatif turizm türü bulunmakla birlikte, en önemlisi kırsal turizmdir.
İnanç ve kültür turizminde önemli bir yere sahip olan Şanlıurfa, 2019'un "Göbeklitepe Yılı" ilan edilmesiyle birlikte altın çağını yaşamaktadır. Şanlıurfa'yı geçen yıl 1 milyon 100 bini konaklamalı 5 milyonun üzerinde yerli ve yabancı turist ziyaret etti.
  1. Tarım yönünden Şanlıurfa:
Şanlıurfa’nın genel arazi bölünüşü içerisinde tarım alanları bakımından hem Türkiye’deki tarım alanlarına, hem de GAP Bölgesi’ndeki tarım alanlarına göre daha avantajlı bir orana sahiptir. Şanlıurfa, Türkiye’deki tarım alanlarının % 4,9’unu oluşturmakta ve bu konumu ile Konya ve Ankara'dan sonra arazi dağılımı bakımından üçüncü sıraya yerleşmektedir. Bu büyük potansiyelinden dolayıdır ki Şanlıurfa ili, GAP içerisinde “tarım ve tarıma dayalı ihracat üssü” olarak değerlendirilmektedir.
Sıra Geceleri
Bunların dışında Urfa dendiğinde akla ilk gelenlerden biri de hiç tartışmasız meşhur sıra geceleridir. Urfa’nın tarihi konaklarında ve bazı otellerinde düzenlenen Sıra Geceleri, yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çekmektedir. İbrahim Tatlıses, Müslüm Gürses, Nuri Sesigüzel ile Kazancı Bedih gibi birçok ünlü ses sanatçısı, gazelhan ve bestekarın yetiştiği Şanlıurfa, insanlarının geçmişten bu yana müziğe ne kadar yatkın oldukları da biliniyor. Şanlıurfa’yla özdeşleşen sıra geceleri; yöresel müziğin eşliğinde yoğrulan çiğ köfte ve bölgeye has halay oyunlarıyla geceye özgün renkler katmaktadır.

 
Şanlıurfa’nın Dünyadaki Enleri
 
  1. Göbeklitepe: Dünya’nın en eski tapınağı.
Göbeklitepe, Şanlıurfa il merkezinin yaklaşık olarak 22 km kuzeydoğusunda, Örencik Köyü yakınlarında yer alan dünyanın bilinen en eski kült yapılar topluluğudur.
İnsanoğlunun ilk tapınağının günümüzden 11.500 yıl öncesine tarihlenen “Göbeklitepe Tapınağı” olduğu bilimsel verilerle kanıtlanmıştır. Göbekli Tepe insanlarının tapındıkları boğa, aslan, kurt, domuz, turna kuşu, ördek ve yılan başta olmak üzere çeşitli hayvan kabartmalarının yer aldığı "T" biçimli taş stiller 2000-2001 kazılarında ortaya çıkartılmıştır.
 
Tarihin sıfır noktası olarak bilinir.
Göbeklitepe, bünyesinde bulundurduğu gizeminden dolayı Atiye dizisine konu olmuştur.

  1. Harran Üniversitesi: Dünyanın ilk üniversitesi.
Dünyada ilk kez üniversite tarzı eğitim veren medresedir. Bu medresede hem pozitif (cebir,astronomi,fizik,kimya…) bilimler hem de dini ilimler(fıkıh,siyer,hadis,Arapça…) bir arada veriliyordu.
El-Battanî başta olmak üzere birçok bilim adamı bu üniversitede yetişmiştir.
Üniversite, Moğollar tarafından 13. Yüzyılda yıkılmıştır.
  1. Balıklıgöl: Dünyanın en büyük doğal akvaryumu.
Şanlıurfa’nın merkez ilçesi Eyyübiye’de bulunan Dünyanın ''en büyük doğal akvaryumu'' olarak nitelenen ve önemli inanç merkezleri arasında yer almaktadır.
Hz İbrahim’in ateşe atıldığı yer olarak bilinir.

  1. Karagül: Şanlıurfa dışında dünyanın hiçbir yerinde yok!
Karagül, dünyada sadece Şanlıurfa’nın Halfeti ilçesinde yetişen, kendine özgü rengi ve kokusuyla insanları kendine hayran bırakmaktadır.
Halk arasında Urfa’nın siyah incisi olarak bilinir.

  1. Balıklıgöl Heykeli: Dünyanın bilinen ilk gerçek boyutlu heykeli
1995 yılında Balıklıgöl’ün hemen kuzey yanındaki bir hafriyat çalışması sırasında ortaya çıkan bu heykelin boyu yaklaşık 180 santimetredir.
Balıklıgöl adamı, göbekli tepe gibi çanak, çömleksiz yenitaş devrine ve yaklaşık milattan öce 10.000’lere tarihlendiriliyor.
Balıklıgöl adamı veya Urfa adamı olarak bilinmektedir.
Şanlıurfa Müzesi'nde sergilenmektedir.

 
 
Şanlıurfa’nın Türkiye’deki Enleri
 
  1.  Şanlıurfa Müzesi: Türkiye’nin en büyük müzesi
Haleplibahçe'de bulunan müze kompleksi, 3 katlı olan Şanlıurfa Arkeoloji Müze'si 24 bin metrekare alana sahiptir. İçerisinde 73.800 arkeolojik ve etnografik eser bulunmaktadır.
Müze kompleksinin içerisinde Paleolitik, Neolitik, Kalkolitik, Tunç ve Demir çağlarından tarihi eserler yer almaktadır.

  1. Atatürk Barajı: Türkiye’nin en büyük barajı
Şanlıurfa’nın Bozova ilçesine 24 km uzaklıkta olup, Fırat Nehri üzerinde kurulan, Güneydoğu Anadolu Projesi kapsamında hayata geçirilen ülkemizin yüz ölçümü açısından en büyük baraj gölüdür.
Aynı zamanda Avrupa'nın da en büyük barajı olarak kabul edilmektedir.
Atatürk Barajı, tamamen Türk işçi ve mühendisinin emek ve alınteriyle gerçekleştirilmiştir. Bu dev barajın gövdesi 80 ay gibi kısa bir zamanda bitirilmiştir.

  1. Suruç Tüneli: Türkiye’nin en uzun sulama tüneli

Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamında inşa edilen, dünyanın beşinci, Türkiye'nin de en uzun sulama tüneli olma özelliğini taşımaktadır, Suruç Tüneli ile Şanlıurfa'nın Suruç Ovası'na su verilmeye başlanmıştır.

Proje ile ovadaki 562 bin 950 dekar arazi suya kavuştu.

  1. GAP Havaalanı: Türkiye'nin en büyük Uluslararası Kargo Havalimanı 
Şehir merkezine yarım saatlik mesafede bulunan GAP Uluslararası Kargo Havaalanı bölgenin en büyük terminali olup 4300 m2’lik alana inşa edilmiştir.
Aynı anda 8 uçağın park kapasitesine sahip olan havaalanı, 4000 mt’lik Türkiye’nin en uzun pistine sahiptir. Geçici Hava Gümrük Kapısı ilan edilen GAP Uluslararası Kargo Havaalanı; ILS Sistemi, tüm teknolojik ve elektronik altyapısı, modern tesisleriyle Şanlıurfa’dan tüm dünyaya yolcu ve yük taşımaya olanak sağlamaktadır.

 
 

YORUMLAR

  • 1 Yorum